środa, 18 stycznia 2012

Przedawnienie roszczeń odszkodowawczych

W myśl art. 442 § 1 k.c. bieg przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym rozpoczyna się od momentu, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, tak więc konieczne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek. 

Art. 445 k.c. zawierający materialną podstawę roszczenia z tytułu szkody wywołanej czynem niedozwolonym dotyczy uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, a więc szkody na osobie, która inaczej niż szkoda na mieniu, nie stanowi wprost uszczerbku w majątku poszkodowanego, dotyczy ona bowiem zdrowia lub życia poszkodowanego. Pośrednio odbija się ona na jego majątku, wobec zwiększenia wydatków bądź utraty lub zmniejszenia jego zdolności do pracy, ale świadomość szkody oznacza, w tym przypadku, dowiedzenie się o uszczerbku na zdrowiu, który w konsekwencji prowadzi do utraty lub ograniczenia zdolności do pracy.

Przedawnienie roszczeń odszkodowawczych
Przedawnienie roszczeń odszkodowawczych

Chwila ta więc oznacza dowiedzenie się o szkodzie, przy czym nie musi to być świadomość rozmiarów szkody bądź też trwałości jej następstw, co podkreślił w wyroku z dnia 10 czerwca 1986 r. Sąd Najwyższy III CRN 101/86. W orzecznictwie przyjmuje się, że „przy uszkodzeniu ciała dowiedzenie się o szkodzie ma miejsce, gdy poszkodowany dowiedział się o następstwach zdarzenia, co zwykle następuje z chwilą przeprowadzenia odpowiednich zabiegów zmierzających do przywrócenia poprzedniej sprawności narządom ciała” - wyrok z dnia 17 września 1984 r. I CR 245/84. 

Te ogólne uwagi dają podstawę do stwierdzenia, iż roszczenie oparte na przepisie art. 445 k.c. nie staje się wymagalne dopóki poszkodowany nie poniesie szkody w postaci uszczerbku majątkowego, uznać należy za nietrafne. Orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmowało jednak, że do rozpoczęcia terminu przedawnienia roszczeń wystarczy świadomość samego faktu powstania szkody, choćby nie były znane jej rozmiary. Gdy jednak w następstwie doznanego poprzednio uszkodzenia ciała ujawniło się później nowe, całkowicie odrębne schorzenie, którego nie można było przewidzieć, była to nowa szkoda, dająca początek biegowi przedawnienia. 

Art. 442 § 1 wiąże rozpoczęcie biegu przedawnienia z powzięciem przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, a nie o zakresie szkody czy o trwałości jej następstw. Kwestia ta mogłaby się przedstawiać inaczej, gdyby w następstwie doznanego poprzednio uszkodzenia ciała ujawniło się nowe, całkowicie odrębne schorzenie, którego wcześniej nie można było przewidzieć. Jest to bowiem ta sama szkoda, która powstała wcześniej, nie może więc spowodować innego, odrębnego od poprzedniego początku biegu terminu przedawnienia. 

W wyroku z dnia 17 marca 1992r. I ACr 23/92 Sąd Apelacyjny w Krakowie słusznie wskazał, iż „szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem, z którym łączy się odpowiedzialność odszkodowawcza należy rozpatrywać jako całość również wtedy, gdy jej elementy aktualizują się sukcesywnie w dłuższym okresie czasu. Roszczenie odszkodowawcze obejmuje także dalsze ujawniające się w przyszłości następstwa czynu niedozwolonego, a wielość sukcesywnie aktualizujących się następstw tego czynu nie uzasadnia powstawania w miarę ich aktualizacji coraz to nowych roszczeń i ciągłego rozpoczynania się biegu terminu przedawnienia”.

Maciej Radomski

pl. Grunwaldzki 3/2b 
58-100 Świdnica 
tel. kom.: 505 107 131 
faks/tel.: 074 850 51 51 
biuro@causakancelariaprawna.eu 

Brak komentarzy: