piątek, 22 czerwca 2012

Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej

3 sierpnia 2008 roku weszły w życie zmiany w kodeksie cywilnym pozwalające na przyznanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę rodzinie poszkodowanego, który zmarł w wyniku czynu niedozwolonego. Przepis ten daje możliwość kompensowania krzywd związanych m.in. z cierpieniami psychicznymi po śmierci bliskiej osoby w wypadku komunikacyjnym. Pieniądze otrzymane przez uprawnionego tytułem zadośćuczynienia mają zrekompensować mu negatywne przeżycia. Wysokość zadośćuczynienia powinna odpowiadać możliwie dokładnie wysokości doznanej szkody, aby doznana szkoda niemajątkowa była w pełni zrekompensowana. 

Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej
Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej

Jak słusznie zauważa Sąd Najwyższy w swoim orzeczeniu z 2001r, zadośćuczynienie ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. Jednocześnie wysokość ta nie może być nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być „odpowiednia” w tym znaczeniu, że powinna być – przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego – utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. 

W praktyce jednakże określenie tak zwanej sumy odpowiedniej, jest wielce kłopotliwe. Przepisy nie formułują wprost jakimi kryteriami należało by się kierować określając wysokość zadośćuczynienia. Ocena kryteriów decydujących o wysokości zadośćuczynienia zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Dlatego konfrontacja danego przypadku z innymi może dać jedynie orientacyjne wskazówki, co do poziomu odpowiedniego zadośćuczynienia. Kierowanie się przy ustalaniu sumy zadośćuczynienia sumami zasądzanymi z tego tytułu w innych sprawach może tylko zapobiegać powstawaniu rażących dysproporcji w podobnych sprawach. Wysokość świadczeń przyznanych w innych sprawach, choćby w podobnych stanach faktycznych, nie może natomiast stanowić dodatkowego kryterium miarkowania zadośćuczynienia (wyrok Sądu Najwyższego). 

Wycena ludzkiej krzywdy w wartościach pieniężnych nigdy nie będzie możliwa,

podejmowano jednakże próby mające na celu dokonanie takiego określenia. Powszechnie znanym jest, stanowisko Prokuratorii Generalnej - będącej pełnomocnikiem Skarbu Państwa w związku z odszkodowaniami po zmarłych w Katastrofie Smoleńskiej, gdzie przyznano każdej z osób bliskich kwotę po 250.000 zł i to w związku z ustaleniami dokonanymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości. 

Dziwić zatem może fakt, iż przed sądami polskimi tylko w zeszłym roku średnia wysokość odszkodowania wyniosła niewiele ponad 30.000 zł. Przy czym nie brakowało też takich spraw w których zasądzane były kwoty rzędu 5000 zł, a wszystko to poprzedzone było długotrwałym i bolesnym dla rodzin ofiar postępowaniem dowodowym.

Maciej Radomski

pl. Grunwaldzki 3/2b 
58-100 Świdnica 
tel. kom.: 505 107 131 
faks/tel.: 074 850 51 51 
biuro@causakancelariaprawna.eu 

Brak komentarzy: