czwartek, 19 lipca 2012

Stalking - uporczywe, złośliwe nękanie

W polskim kodeksie karnym stalking zdefiniowany jest jako uporczywe, złośliwe nękanie mogące wywołać poczucie zagrożenia. Stalking jest często powiązany z czynami karalnymi tj. obrazą i zniewagą, zniszczeniem mienia, przemocą domową. Najczęściej stalking przybiera określone formy zachowań w postaci śledzenia ofiary, osaczania jej i ciągłego powtarzającego się nagabywania. Działania te są szczególnie niebezpieczne, gdy mogą zagrażać życiu ofiary. 

I tak obowiązujący od czerwca ubiegłego roku przepis stanowi: Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Tej samej karze podlega ten kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek lub inne jej dane osobowe w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej”. Jeżeli natomiast następstwem tych czynów jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Stalking - uporczywe, złośliwe nękanie
Stalking - uporczywe, złośliwe nękanie

Ściganie tego przestępstwa następuje wyłącznie na wniosek pokrzywdzonego. Inicjatorem zmian w prawie dotyczących stalkingu było Ministerstwo Sprawiedliwości. A samo przygotowanie odpowiednich przepisów w zakresie ochrony przed stalkingiem poprzedzone było dogłębnym badaniem i analizą. Wyniki tych badań okazały się zatrważające! Jak się bowiem okazało, skala zjawiska jakim jest stalking, czyli uporczywe nękanie jest w Polsce bardzo duża. Co dziesiąta poddana badaniu osoba wskazała, że była jego ofiarą. Ponad połowa pokrzywdzonych miała w związku z takim zdarzeniem problemy natury emocjonalnej lub inne natury psychicznej. Wskazywano najczęściej na przygnębienie, utratę poczucia bezpieczeństwa i strach, a także złość i irytację. Co trzecia ofiara obawiała się wyjścia z domu, co czwarta deklarowała objawy agresji lub rozkojarzenia. 

Dlatego do zaistnienia przedmiotowego przestępstwa konieczny jest skutek w postaci wzbudzenia u pokrzywdzonego poczucia zagrożenia, ocenianego jednakże w sposób obiektywny. Przesłanką odpowiedzialności sprawcy będzie więc takie poczucie zagrożenia, które powstałoby u każdej racjonalnie myślącej osoby, a reakcja taka byłaby zupełnie w tych okolicznościach naturalna i nie budziła żadnych wątpliwości. 

Innym skutkiem uporczywego nękania jest również istotne naruszenie przez sprawcę prywatności. Wyczerpanie przez sprawcę znamion tego występku nastąpi wtedy, gdy wkroczy w sferę życia prywatnego pokrzywdzonego, wbrew jego woli, z drugiej zaś strony ingerencja ta nie będzie dopuszczalna na podstawie przepisów prawa i w zobiektywizowany sposób będzie istotna. Naruszenie prywatności powinno być każdorazowo oceniane pod tym właśnie kątem, musi być ono znaczące, dla każdej osoby racjonalnie myślącej i dokonującej obiektywnej analizy sytuacji. Przy czym wskazać należy, że pojęcie prywatności nie może i nie powinno być utożsamiane wyłącznie z centrum życiowym pokrzywdzonego takim, jak posesja, mieszkanie czy dom, prywatność to bowiem nie tylko miejsce w świecie, ale przede wszystkim sfera swobody decyzji o wszystkim, co istotne z punktu widzenia życia osobistego. To również brak obowiązku znoszenia stanów naruszających w sposób istotny dobra osobiste takie, jak: zdrowie, wolność, cześć, nazwisko, wizerunek czy tajemnica korespondencji. 

Podkreślenia wymaga fakt, iż sąd ma możliwość orzeczenia środka karnego wobec sprawcy, tak jak w przypadku każdego innego przestępstwa przeciwko wolności: „Sąd może orzec obowiązek powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami, zakaz zbliżania się do określonych osób, zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu lub nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego lub inne przestępstwo przeciwko wolności oraz w razie skazania za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy, w tym przemocy przeciwko osobie najbliższej; obowiązek lub zakaz może być połączony z obowiązkiem zgłaszania się do Policji lub innego wyznaczonego organu w określonych odstępach czasu”.

Maciej Radomski

pl. Grunwaldzki 3/2b 
58-100 Świdnica 
tel. kom.: 505 107 131 
faks/tel.: 074 850 51 51 
biuro@causakancelariaprawna.eu 

Brak komentarzy: