poniedziałek, 15 października 2012

Zbiorowo przeciwko pracodawcy

Kiedy Sejm uchwalił ustawę o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, przewidywała ona, że pozew zbiorowy można wnieść właściwie w każdej sprawie, jeżeli zbierze się grupa co najmniej 10 osób, które będą dochodziły roszczeń tego samego rodzaju, opartych na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej. Ostrzegano wtedy, że najbardziej powinni bać się przedsiębiorcy oferujący usługi konsumentom oraz pracodawcy, którzy np. zalegają z wypłatą wynagrodzenia. 

Niestety...

Zbiorowo przeciwko pracodawcy
Zbiorowo przeciwko pracodawcy

na niekorzyść pokrzywdzonych pracowników, Senat wprowadził do ustawy poprawkę, dając możliwość składania pozwów tylko w określonych sprawach dotyczących ochrony konsumentów, związanych z odpowiedzialnością za szkodę wyrządzoną przez niebezpieczny produkt oraz dotyczących ustalenia odpowiedzialności za czyny niedozwolone. 

Ustawa po poprawce zabrania jednocześnie wnoszenia pozwów grupowych dotyczących spraw związanych z ochroną dóbr osobistych. Sąd Najwyższy traktuje roszczenie pracownika o zadośćuczynienie za doznany rozstrój zdrowia jako roszczenie z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Tymczasem roszczenia związane z uszczerbkiem na zdrowiu czy rozstrojem zdrowia są ściśle związane z ochroną dóbr osobistych - wręcz odnoszą się do kategorii dóbr osobistych, takich jak zdrowie czy godność (np. w przypadku negatywnych przeżyć natury psychicznej).

Wobec tego, rozstrój zdrowia wywołany mobbingiem czy molestowaniem seksualnym albo uszczerbek na zdrowiu spowodowany niezachowaniem zasad bezpieczeństwa i higieny pracy stanowi wprawdzie czyn niedozwolony, o którym mówi ustawa o roszczeniach grupowych, jednakże w takich sprawach nie jest możliwe wytaczanie powództw zbiorowych, bowiem de facto będą one zawierały roszczenia z tytułu naruszenia dóbr osobistych.

Senacka poprawka do ustawy znacznie ograniczyła możliwości prawne grup pracowniczych. Ograniczyła - na szczęście nie wyeliminowała ich całkowicie. Pracodawca może bowiem odpowiadać przed sądem z tytułu czynu niedozwolonego. Czyn niedozwolony to działanie zawinione lub też zdarzenie niezależne od woli danego podmiotu, z którym jednak ustawa wiąże obowiązek naprawienia szkody. 

W przypadku spraw pracowniczych najczęściej będzie chodziło o tzw. delikt, czyli działanie zawinione, które wyrządziło pracownikowi szkodę. Jeśli więc grupa pracowników poniesie szkodę np. w wyniku przesyłania do ZUS-u przez nieuczciwego pracodawcę zaświadczeń z zaniżonymi kwotami (niższe świadczenia emerytalne), może śmiało domagać się odszkodowania w ramach pozwu zbiorowego. 

Pojawia się też stanowisko, że nie wykonywanie przez pracodawcę obowiązków ze stosunku pracy może być niekiedy przestępstwem, czy wykroczeniem, czyli czynem niedozwolonym w rozumieniu prawa karnego, a wtedy pojawia się zbieg roszczeń: ze stosunku pracy i roszczenia z tytułu czynu zabronionego popełnionego przez pracodawcę. W takim wypadku pozwy zbiorowe mogliby wytaczać pracownicy w przypadku stwierdzenia przestępstwa lub dopuszczenia się wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym. Powstaje jednak wątpliwość, czy rzeczywiście zakres spraw określonych ustawą jest aż tak szeroki.

Maciej Radomski

pl. Grunwaldzki 3/2b 
58-100 Świdnica 
tel. kom.: 505 107 131 
faks/tel.: 074 850 51 51 
biuro@causakancelariaprawna.eu 

Brak komentarzy: