poniedziałek, 21 stycznia 2013

Spadek bez podatku

Ustawa z dnia 10 października 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn przewiduje, że wymienieni w nim podatnicy są zwolnieni od podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, jeżeli zgłoszą to nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie termin 6 miesięcy, przy czym termin określony ustawą zmieniającą stosuje się w przypadkach, w których obowiązek podatkowy powstał po dniu 31 grudnia 2008 r.

Stanowi to znaczne udogodnienie dla podatników w odniesieniu do obowiązującego wcześniej przepisu, który zakładał termin 1-misięczny dla dokonania wspomnianej czynności.

Spadek bez podatku
Spadek bez podatku

Podkreślenia wymaga fakt, że w uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn  zwrócono uwagę na to, że przyjęty w ustawie termin 1-miesięczny do złożenia zgłoszenia, który obowiązywał w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. był zbyt krótki, jeżeli zważy się na to, że spadkobiercy musieli w nim podać szczegółowe dane, co do majątku spadkowego i jego wartości.

Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu stanowiącym, że zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

W ustawie zmieniającej wskazano nadto, że terminy, o których mowa w ustawie, stosować należy w przypadkach, w których obowiązek podatkowy powstał po dniu 31 grudnia 2008 r. Jak wynika z treści powołanego przepisu, warunkiem przesądzającym o możliwości skorzystania ze zwolnienia, jest zgłoszenie właściwemu organowi podatkowemu swoich praw w ściśle określonym prawem terminie.

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym, skutki, jakie ustawodawca wiąże z niezachowaniem tego terminu do zawiadomienia właściwego organu o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, potwierdzają, że jest to termin prawa materialnego, a nie procesowego, co przesądza o braku prawnej możliwości jego przywrócenia. Zatem podzielić należy pogląd, że terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach publicznoprawnego stosunku materialnoprawnego, np. w zakresie zobowiązań podatkowych.

Terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania lub uczestników postępowania. Z uwagi na możliwość zawierania w określonych ustawach zarówno norm materialnych, jak i procesowych, dla zakwalifikowania określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinien decydować tylko przedmiot regulacji. A zatem, czy sytuacja dotyczy terminu kształtowania praw lub obowiązków, czy dokonania czynności procesowej w toku postępowania podatkowego.

Tak więc, przepisami proceduralnymi są te i tylko te przepisy, które regulują sytuację prawną organu podatkowego oraz stron postępowania, tj. od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia. Inne przepisy mają charakter materialnoprawny. Charakter prawny tego terminu powoduje, że jego uchybienie wyłącza powstanie skutków materialnoprawnych, co oznacza, że po upływie terminu, podatnik nie może skutecznie domagać się ukształtowania stosunku prawnego z uwzględnieniem zwolnienia.

Niedopełnienie obowiązku zgłoszenia zwolnienia podatkowego w terminie 6 miesięcy powoduje jego wygaśnięcie, a w konsekwencji utratę prawa do zwolnienia od podatku. Zgłoszenie to jest typowym przykładem notyfikacji organowi podatkowemu o skorzystaniu przez podatnika ze zwolnienia podatkowego. Należy więc pamiętać, że podstawowym warunkiem dla skorzystania ze zwolnienia, jest zgłoszenie w określonym terminie faktu nabycia majątku spadkowego naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego. W przypadku nabycia w drodze dziedziczenia (ustawowego lub testamentowego), zgłoszenie powinno zostać złożone w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Maciej Radomski

pl. Grunwaldzki 3/2b 
58-100 Świdnica 
tel. kom.: 505 107 131 
faks/tel.: 074 850 51 51 
biuro@causakancelariaprawna.eu 

Brak komentarzy: