poniedziałek, 18 marca 2013

Odpowiedzialność funkcjonariuszy publicznych

17 maja 2011 r. weszła w życie ustawa o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa.

Ustawa znajduje zastosowanie do ściśle określonej grupy funkcjonariuszy publicznych, którzy dopuścili się rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej. Zasady dotyczące odpowiedzialności funkcjonariusza publicznego zostały ujęte w art. 5 powołanej ustawy.

Odpowiedzialność funkcjonariuszy publicznych
Odpowiedzialność funkcjonariuszy publicznych

I tak, funkcjonariusz publiczny poniesie odpowiedzialność majątkową tylko wtedy, gdy zaistnieją łącznie następujące przesłanki:

  • na mocy prawomocnego orzeczenia sądu lub na mocy ugody zostało wypłacone przez podmiot odpowiedzialny ( np. Skarb Państwa, jednostkę samorządu terytorialnego) odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej z rażącym naruszeniem prawa,
  • rażące naruszenie prawa, zostało spowodowane zawinionym działaniem lub zaniechaniem funkcjonariusza publicznego,
  • rażące naruszenie prawa zostało stwierdzone decyzją, wyrokiem lub postanowieniem.

Aby funkcjonariusz publiczny został pociągnięty do odpowiedzialności odszkodowawczej musi zaistnieć szkoda oraz obowiązek jej kompensacji leżący po stronie odpowiedzialnego organu, ponadto szkoda musi być spowodowana rażącym naruszeniem prawa, które zostało spowodowane zawinionym działaniem lub zaniechaniem konkretnego funkcjonariusza.

W myśl art. 417 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Zatem w razie niezgodnego z prawem działania (zaniechania) pracownika, do wypłaty odszkodowania pokrzywdzonemu takim działaniem (zaniechaniem) i tak właściwy jest Skarb Państwa (lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca władzę publiczną z mocy prawa).

Przepisy ustawy mają zastosowanie do wszystkich funkcjonariuszy publicznych, czyli pracowników urzędów zaangażowanych w analizę i rozstrzygnięcie sprawy. Funkcjonariuszem publicznym w szczególności jest  osoba działająca w charakterze organu administracji publicznej lub z jego upoważnienia albo działająca jako członek kolegialnego organu administracji publicznej lub wykonująca w urzędzie organu administracji publicznej pracę w ramach stosunku pracy, stosunku służbowego lub umowy cywilnoprawnej i biorąca udział w prowadzeniu sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji lub postanowienia przez taki organ.

Nowe prawo pozwala ukarać funkcjonariusza publicznego, który naruszając prawo naraził przedsiębiorcę lub Skarb Państwa na straty. Do chwili wejścia w życie nowych przepisów, funkcjonariusz publiczny ponosił odpowiedzialność tylko na podstawie przepisów kodeksu pracy o odpowiedzialności materialnej za wyrządzoną pracodawcy szkodę, teraz natomiast jeżeli zajdą określone przesłanki, będzie zobowiązany zwrócić Skarbowi Państwa sumę odszkodowania.

Ustawa precyzuje wysokość kwoty odszkodowania, które będzie można zasądzić od funkcjonariusza publicznego. Odszkodowanie ustala się w wysokości pełnego odszkodowania ustalonego na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, jednak nie może ono przewyższać kwoty dwunastokrotności miesięcznego wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi publicznemu, chyba że do naruszenia prawa doszło w skutek winny umyślnej funkcjonariusza, wtedy urzędnik będzie musiał zwrócić całą sumę.

W przypadku, gdy rażącego naruszenia prawa dopuści się wspólnie kilku funkcjonariuszy publicznych, obowiązkiem zapłaty odszkodowania będzie można ich obciążyć proporcjonalnie do stopnia ich przyczynienia się do rażącego naruszenia prawa oraz stopnia ich winy. Natomiast w przypadku niemożności ustalenia stopnia przyczynienia się i stopnia winy poszczególnych funkcjonariuszy, funkcjonariusze odpowiadać będą w częściach równych.

Maciej Radomski

pl. Grunwaldzki 3/2b 
58-100 Świdnica 
tel. kom.: 505 107 131 
faks/tel.: 074 850 51 51 
biuro@causakancelariaprawna.eu 

Brak komentarzy: