piątek, 21 czerwca 2013

Odpowiedzialność ubezpieczyciela

Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody wyrządzone w związku z ruchem tych pojazdów, w praktyce polega  na tym, że ubezpieczyciel naprawia zamiast ubezpieczającego albo ubezpieczonego, określone w umowie ubezpieczenia szkody wyrządzone osobom trzecim, jeżeli wobec nich odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.

Zakres odpowiedzialności ubezpieczającego albo ubezpieczonego wyznacza co do zasady, akcesoryjny w stosunku do tej odpowiedzialności, zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Odpowiedzialność ubezpieczyciela - zadośćuczynienie dla najbliższej rodziny
Odpowiedzialność ubezpieczyciela - zadośćuczynienie dla najbliższej rodziny

Ustawą z 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, dodano do art. 446 k.c. paragraf czwarty, stanowiący, że sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Po tej zmianie stanu prawnego pojawiło się pytanie, czy art. 448 k.c. stanowiący iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia, mógł w istocie stanowić podstawę do przyznania osobom najbliższym zmarłego zadośćuczynienia za krzywdę przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.

I tak, odstępując od ujmowania krzywdy jako cierpienia spowodowanego stratą osoby bliskiej, w nowszym orzecznictwie przyjęto koncepcję odrębnego dobra osobistego w postaci szczególnej emocjonalnej  więzi rodzinnej. Nadto, w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest jednolite stanowisko, że  spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dobra osobistego członków rodziny zmarłego w postaci szczególnej więzi rodzinnej i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na  podstawie art. 448 k.c., jeżeli śmierć nastąpiła na skutek zdarzenia przed dniem 3 sierpnia 2008 r.

Zdaniem Sadu Najwyższego umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów obejmuje także zadośćuczynienie  za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawie art. 448 k.c. Nie ma zatem podstaw do odstąpienia od przyjętej linii orzecznictwa, dominującej także w orzecznictwie sądów powszechnych.

Zakres odpowiedzialności ubezpieczonego wobec osoby trzeciej wyznacza  zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Podzielenie odmiennego zapatrywania doprowadziłoby do zróżnicowania zakresu odpowiedzialności ubezpieczonego i ubezpieczyciela. Oznaczałoby też pozbawienie poszkodowanego możliwości uzyskana zagwarantowanej ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej, pełnej rekompensaty szkody wyrządzonej w związku z ruchem pojazdu mechanicznego.

Podkreślić przy tym należy że, zadośćuczynienie przyznawane na podstawie art. 448 k.c. kompensuje szkodę niemajątkową (krzywdę), której w związku ze śmiercią spowodowaną ruchem pojazdu mechanicznego doznają osoby najbliższe zmarłego na skutek naruszenia ich własnego dobra osobistego, w postaci prawa do więzi rodzinnej.

Maciej Radomski

pl. Grunwaldzki 3/2b 
58-100 Świdnica 
tel. kom.: 505 107 131 
faks/tel.: 074 850 51 51 
biuro@causakancelariaprawna.eu 

Brak komentarzy: